Dạy và học

Thứ Bảy, 1 tháng 6, 2013

Những nhà số học bất đắc dĩ



Ve sầu nói chung thường có vòng đời từ 2 đến 8 năm. Có một số loại ve sầu đặc biệt gọi là ve sầu định kỳ. Loại ve sầu này xuất hiện và biến mất đồng loạt ở một nơi nào đó. Vòng đời của loại ve sầu định kỳ này là 13 hoặc 17 năm (có 3 loại ve sầu định kỳ 13 năm và 3 loại ve sầu định kỳ 17 năm). Những con ve sầu phát triển dưới lòng đất, hút nhựa cây để lớn lên. Trong vòng 13 hay 17 năm, hầu như hoàn toàn không thấy một con ve trưởng thành nào của loại ve sầu này. Rồi chúng xuất hiện đồng loạt, tìm bạn đời, sinh đẻ rồi chết chỉ sau vài tuần.
Điều làm các nhà sinh học ngạc nhiên là tại sao laoij ve sầu này lại có vòng đời dài như vậy. Và lạ lùng hơn nữa vòng đời của chúng lại là những số nguyên tố!
Phải chăng chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên? Hay chúng chỉ là những nhà toán học nghiệp dư thích chơi đùa với những con số? Dường như chẳng có mối liên hệ gì giữa những con ve sầu cả đời ở dưới lòng đất với những số nguyên tố vốn được các nhà toán học quan tâm bởi chúng chính là những “nguyên tử” cấu tạo nên toàn bộ thế giới số tự nhiên tươi đẹp
Nhưng tự nhiên chưa bao giờ là kẻ thích đưa ra những quyết định vô lý. Các nhà khoa học hiểu vậy và cố gắng tìm cách giải thích mỗi quyết định của tự nhiên. Và có lẽ họ đã tìm ra. Mỗi loài vật luôn có những kẻ thù khó đội trời chung: những loài ăn thịt, những kẻ ký sinh…Để bảo vệ chính mình, chúng phải tìm cách tốt nhất tránh mặt những kẻ thù đó. Loài ve ém mình hầu suốt cả cuộc đời trong lòng đất, chỉ xuất hiện một thời gian ngắn trên mặt đất khi sinh sản rồi chết, nghĩ ra một cách thật đặc biệt để tránh các kẻ thù: sử dụng chính vòng đời của mình, cố làm sao cho lệch với vòng đời của loài thiên địch. Nếu kẻ thù của chúng có vòng đời là 2 chẳng hạn, chúng sẽ phải cố tránh vòng đời là bội số của 2 để khỏi gặp kẻ thù thường xuyên. Nếu vòng đời của chúng là 3 thì 2 loài sẽ gặp nhau với chu kỳ 6 năm, còn vòng đời 17 năm thì có thể kéo dài thời gian này đến 34 năm. Lẽ dĩ nhiên kẻ thù của chúng cũng sẽ cố biến đổi sao cho gặp chúng được nhiều nhất. Với những số nguyên tố như 17 thì những gã săn mồi này sẽ chỉ đạt hiệu quả lớn nhất khi có vòng đời 1 năm hoặc một số năm là bội số của 17. Tuy nhiên, những biến đổi này là dần dần nên để đạt đến vòng đời 17 năm loài thiên địch này phải trải qua chu kỳ 16 năm, mà kết quả là chu kỳ gặp nhau của 2 loài lên đến 16 x 17 = 262 năm >>> đủ cho loài thiên địch này…chết đói
Và thế là cuộc đuổi bắt vô tận của tự nhiên đã sinh ra những nhà số học bất đắc dĩ: những con ve sầu có vòng đời nguyên tố.
Theo MathsBeginner

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét