Tranh biến hình của Escher – Nơi hội họa gặp toán học

“Các quy luật toán học không phải là phát minh hay sáng tạo của con người. Chúng đơn giản là vốn có, chúng tồn tại hoàn toàn độc lập với trí tuệ của con người. Điều lớn nhất mà một người thông minh có thể làm được là tìm ra và ghi chép lại chúng“.

M.C.Escher

Và quả thật Escher đã ghi chép lại nhưng bằng cách riêng của ông. Hãy bắt đầu với HorseMen (Người ngựa) để xem dải Mobius đã tạo nên bức tranh này như thế nào nhé :

Horsemen – Escher – 1946

M.C.Escher có tên đầy đủ là Maurits Cornelis Escher, sinh năm 1898 tại Leeuwarden, Hà Lan. Gia đình định cho ông theo nghề kiến trúc của cha, nhưng do bị điểm kém ở trường và lại có thiên hướng vẽ và thiết kế, cuối cùng ông theo con đường đồ họa. Ông sống suốt đời tại châu Âu và mất ở Hilversum, Hà Lan vào năm 1972.
Mãi đến thập niên 50 của thế kỷ 20, tác phẩm của ông hầu như vẫn chưa được biết tới. Cho tới năm 1956, ông xuất hiện trên tạp chí Time sau cuộc triển lãm quan trọng đầu tiên và bắt đầu trở nên nổi tiếng thế giới. Điều phi thường trong các bức tranh của ông là sự hình tượng hóa các nguyên lý và ý tưởng toán học, điều rất khó giải thích đối với một họa sỹ chỉ học toán cho tới hết trung học.
Escher có rất nhiều các tác phẩm để đời. Có thể kể tới Metamorphosis (Biến hình) mà bạn sẽ được chiêm ngưỡng dưới đây, Sky and Night, Day and Night…

Metamorphosis I by M. C. Escher. Woodcut, 1937.

Ông cũng đã tạo ra các tác phẩm tài tình cho chủ đề lý thuyết nút mà tiêu biểu là Snakes (hình dưới). Print Gallery cũng là một ví dụ tuyệt vời khác mà bất cứ nhà toán học nào quan tâm tới tô-pô cũng sẽ thích thú.

Snakes by M.C. Escher. Woodcut, 1969.

Rất nhiều các khái niệm mà chắc chắn một học sinh trung học không thể nắm vững được như hình học xạ ảnh, điểm ảo… đã được Escher thể hiện một cách điêu luyện trong các tác phẩm High and Low, St.Peter Rome và Tower of Babel (ảnh dưới).

Tower of Babel by M. C. Escher. Woodcut, 1928.

Escher cũng là bậc thầy về ảo ảnh. Ông sử dụng các hình không thể như tam giác Penrose để đánh lừa thị giác người xem. Tiêu biểu cho việc áp dụng ảo ảnh vào hội họa là hai bức tranh dưới đây : Water fall và Ascending and Descending.

Waterfall (M. C. Escher)

Trên đây chỉ có thể giới thiệu rất sơ sài các tác phẩm của Escher. Qua những bức tranh của Escher, một lần nữa bạn lại thấy được Toán học quả thật không khô khan một tí nào phải không?